حجتالاسلام محمد گوهری دبیر انجمن علمی همقلم، استاد و محقق و پژوهشگر حوزوی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری «حوزه» در قم، نخستین سال تحصیلی پس از شهادت رهبر شهید را «آغاز یک دوره جدید از مسئولیتپذیری حوزه» دانست و در تشریح ویژگیهای طلبه مسئول نیز بر ضرورت پیوند میان علم، تهذیب، بصیرت، شجاعت، خدمت و حضور در میدان تأکید کرد.
استاد حوزه با اشاره به نخستین سال تحصیلی حوزههای علمیه پس از شهادت رهبر شهید اظهار کرد: این سال تحصیلی باید آغاز یک دوره جدید از مسئولیتپذیری تلقی شود؛ چراکه حوزه نمیتواند نسبت به میدان تحولات جامعه و آینده انقلاب، صرفاً ناظر یا تحلیلگر باشد.
وی افزود: شهادت امام شهید اگر فقط به برگزاری مراسم، انتشار پیامها و بازخوانی خاطرات محدود شود، بهتدریج در حافظه تاریخی جامعه به یک واقعه و خاطره تبدیل خواهد شد، اما اگر از این فقدان، ادبیات، گفتمان، تربیت و کنش جدیدی تولید شود، شهادت از «خاطره» به «مسئولیت تاریخی» تبدیل میشود.
این استاد حوزه علمیه با تاکید بر لزوم شناخت دقیق میدان جدید، گفت: دشمن امروز تنها در میدان نظامی حضور ندارد، بلکه در عرصه روایت، فرهنگ، اقتصاد، رسانه و حتی محاسبات ذهنی جامعه نیز فعال است.
حجتالاسلام گوهری تصریح کرد: طلبه امروز باید علاوه بر دانش عمیق فقه، اصول، تفسیر و کلام، میدانشناس، مسئلهشناس، روایتگر و کنشگر اجتماعی باشد.
وی ادامه داد: حوزهای که میخواهد میراث رهبر شهید را ادامه دهد، باید نسلی تربیت کند که در بزنگاهها دچار تردید و انفعال نشود و بتواند برای مسائل واقعی مردم و انقلاب، پاسخ و راهحل ارائه کند و خود نیز فقط ناظر نباشد و اهل قیام و اقدام باشد.
این پژوهشگر حوزوی افزود: سال تحصیلی امسال میتواند نقطه آغاز یک عهد تازه باشد؛ بهگونهای که هر طلبه بداند پس از شهادت یک رهبر، مسئولیت او کمتر نشده، بلکه سنگینتر شده است.
استاد حوزه خاطرنشان کرد: حفظ راه شهید، با تکرار نام او محقق نمیشود، بلکه با ادامه دادن آرمان، پر کردن خلأها و برداشتن بارهایی که بر زمین ماندهاند، محقق خواهد شد.
وی اظهار کرد: باید در میدان بحران، تصویری روشن از «طلبه مسئول» به جامعه ارائه شود؛ طلبهای که در روزهای آرام اهل درس و تحقیق است و در روزهای سخت اهل حضور، فداکاری و اقدام. طلبه مسئول کسی نیست که صرفاً درباره بحران سخن بگوید، بلکه باید بخشی از بار جامعه را بر دوش بگیرد.
حضور کنار مردم و مقابله با جنگ روانی وظیفه طلبه است
حجت الاسلام گوهری، حضور در کنار مردم را نوخستین وظیفه طلبه در شرایط جنگ تحمیلی دانست و افزود: مردم در بحران بیش از همیشه به تبیین، آرامش، پاسخهای دقیق و اتصال به ولی نیاز دارند. طلبه باید بتواند در برابر شایعه، تحریف و جنگ روانی، روایت درست ارائه کند و اجازه ندهد دشمن با ایجاد ترس و سردرگمی، جامعه را از درون فرسوده کند.
وی ادامه داد: حوزه برای طلاب، آمادگی معرفتی، رسانهای، روانی، اجتماعی و مهارتی ایجاد کند؛ طلبهای که هم مبانی دینی را عمیق میداند، هم میدان را میشناسد و هم زبان ارتباط با نسل جدید را بلد است.
جامعه باید طلبه را در بحران، پناه فکری و معنوی ببیند
حجتالاسلام گوهری تصریح کرد: در نهایت، جامعه باید طلبه را در بحران، پناه فکری و معنوی، نیروی خدمت و عنصر امیدآفرین ببیند؛ کسی که وقتی بسیاری عقب میکشند، مسئولیتش را جدیتر میگیرد. این همان نقطهای است که «طلبه» از یک عنوان آموزشی، به یک رسالت اجتماعی و تاریخی تبدیل میشود.
طلبهای که جامعه را نبیند، از رسالت طلبگی فاصله میگیرد
حجتالاسلام گوهری در پاسخ به این پرسش که مهمترین ویژگی مورد نیاز طلبهای که امسال وارد حوزه میشود چیست، اظهار کرد: بهنظر من مهمترین ویژگی که باید از همان سال نخست در طلبه ساخته شود، روحیه مسئولیتپذیری در قبال ولی جامعه، مردم و میدان است. طلبه باید از ابتدا حوزه را صرفاً محل تحصیل علوم دینی نداند، بلکه خود را برای پذیرفتن یک رسالت تاریخی آماده کند.
این پژوهشگر حوزوی تأکید کرد: طلبه باید از همان روزهای نخست بداند که علم، اگر به مسئله و میدان گره نخورد، ممکن است به محفوظات تبدیل شود. او باید در کنار درس و تهذیب، یاد بگیرد مسائل جامعه را ببیند، رنج مردم را بفهمد، نیازهای زمانه را بشناسد و در لحظهای که جامعه به او نیاز دارد، اهل حضور و اقدام باشد.
«طلبه مسئول» میان معرفت و میدان پیوند برقرار میکند
حجتالاسلام گوهری خاطرنشان کرد: این روحیه با هیجان و احساسات مقطعی تفاوت دارد. «طلبه مسئول» کسی است که در شرایط عادی، اهل کار عمیق و مجاهدت علمی است و در شرایط بحران، دچار انفعال، ترس یا سردرگمی نمیشود و میان معرفت، بصیرت، شجاعت و خدمت پیوند برقرار میکند.
وی با اشاره به ضرورت شکلگیری «انتظار مسئولانه» در نسل جدید حوزه اظهار کرد: از همین منظر، نسل جدید حوزه باید نسلی باشد که مفهوم «انتظار مسئولانه» را بفهمد؛ یعنی منتظر تحقق آرمانها نماند، بلکه خود را بخشی از فرآیند تحقق آنها بداند.
حجتالاسلام گوهری افزود: اگر قرار است گفتمان مقاومت و انتقام امام شهید در جامعه زنده بماند، طلبه نباید صرفاً تکرارکننده شعارها باشد؛ بلکه باید بتواند مبانی دینی و عقلانی آن را تبیین کند و آن را به فرهنگ عزت، ایستادگی، عدالتخواهی و مسئولیتپذیری تبدیل کند.
یک سؤال باید از نخستین روز با طلبه همراه باشد...
این استاد حوزه علمیه در پایان گفت: طلبهای که امروز وارد حوزه میشود، باید از همان ابتدا این سؤال را با خود حمل کند: «من قرار است کدام گره از گرههای این جامعه را باز کنم؟» اگر این سؤال در جان طلبه شکل بگیرد، درس او معنا پیدا میکند، تهذیب او جهت میگیرد و حضور اجتماعیاش از یک فعالیت مقطعی به یک رسالت مادامالعمر تبدیل میشود.
انتهای پیام
نظر شما